Những bước chuyển mình vào thế giới phẳng

(10-12-2011)

  Đại học Quốc tế Hồng Bàng ngay từ ngày đầu thành lập, trường đã được thầy cô sáng lập, đặt ra một khái niệm mới. Đại học không phải là một giáo đườngmột tu viện khép kín trong 4 bức tường mà chính là mở rộng cửađể đưa các tổ chức hoạt động xã hộikinh doanh…vào Nhà trường để hoạt động như một mô hình thực tiễn – như xã hội thế nào nó là thế ấy – để sinh viên cùng sống, cùng tham dự


              Do đó, Đại học Quốc tế Hồng Bàng đưa ra bản thiết kế mới Đô thị Đại học – một thời bị đánh giá thấp về mặt tư tưởng. Từ khái niệm ấy, Đại học Quốc tế Hồng Bàng xem Nhà trường không chỉ là nơi chỉ cung cấp 1 chỗ học mà còn cấp cả 9 chỗ chơi. Một chỗ học - học tại Học đường để nghe thuyết giảng, nghe hướng dẫn - như Aristote (của phương Tây) hay Khổng Tử (của phương Đông) đã chọn chỗ học để thuyết giảng ở giáo đường, ở chợ búa, ở bến bãi… hàng nghìn năm trước. Còn 9 chỗ chơi là thế nào?  Đó là chín trò chơi xã hội học hiện đại như kĩ năng thực hành xã hội – một mô típ lắp ghép cuộc sống xã hội - những “mô-đun”- khuôn mẫu của đô thị trong từng góc phố để đưa vào học đường, lấy ra từ trong kho tàng triết lý truyền thống và hiện đại củaĐông Tây Kim Cổ - Đó là gì?  Là những trò chơi do con người bày ra qua các tiến trình tiến hóa của nhân loại từ khi còn săn bắt đơn lẻ đến khi kết thành bộ lạc, rồi thành quốc gia. Con người cần biếtchơi trò mua bán mà Hồng Bàng phải xây dựng các loại ki-ốt (kiosque), quán xá, khách sạn để Khoa Quản trị Du lịch quản lý. Chơi trò trình diễn, Hồng Bàng cung cấp sân khấu, âm thanh, ánh sáng…cho Hội sinh viên. Nơi đây hát hò làm trò diễn, nơi kia làm M.C, nơi nọ phô bày thời trangthẩm mỹnhư các cô cậu người mẫu, hoa khôi… - một trò chơi lớn đã từng dành cho các sinh viên ngành Mỹ thuật Công nghiệp đa truyền thông trình bày luận văn tốt nghiệp của mình - trong đó có cácngành Đồ họa Quảng cáo, Trang trí Nội Ngoại thất, Hoạt hình Manga Nhật Bản, Cartoon Mỹ…. tại những địa điểm tập trung đông đảo công chúng để được đánh giá thực tiễn như là những sản phẩm công ích cho xã hội hơn là cất giữ trong nhà kho hay trong viện bảo tàng hóa thạch. Đó là nhữngbộ sa lông (salon) bằng mây tre lá được thiết kế từ những bàn tay thủ công mỹ nghệ truyền thống với kiểu dáng “quý tộc”, Chiếc xe lăng thông minh dành cho người khuyết tật với mẫu mã bắt mắt. Bộ sưu tập thời trang mang tên “Huyền thoại Istanbul” của Thổ Nhĩ Kỳ đã làm thay đổi chiếc áo cưới cô dâu ngày ra mắt họ hàng. Từ sự đòi hỏi để có chỗ nghỉ dưỡng - mô phỏng sự yên tĩnh “Thiên đàng hạ giới”. Hãy để cho sinh viên ngành Trang trí Nội ngoại thất giới thiệu bản phác họa….Chơi trò thi đấu về thể lực để đạt chiến thắng đỉnh cao (vô địch bóng đá sinh viên toàn quốc - tại Hà Nội - cúp SamSung 2004, vô địch tuyệt đối trong 5 năm liền bóng rỗ nữ Tp.Hồ Chí Minh, vô địch bóng chuyền nam, nữ sinh viên toàn quốc…). Chơi trò chơi quốc tế - vô địch thể hình thẩm mỹ Châu Á (với Lý Đức - sinh viên ngành thể hình thẩm mỹ - Khoa Giáo dục Thể chất), vô địch Vovinam thế giới tại Algérie… Chơi trò chơi hội thảo (về chứng khoán, về văn hóa kinh doanh Nhật Bản, về tình yêu tuổi trẻ, về phòng chống HIV- Aids). Chơi trò kinh doanh đường dài dành cho ngành Quản trị Lữ hành thông qua Công ty Lữ hành Quốc tế do Trường thành lậpChơi trò chơi lễ hộitổ chức văn hóa ẩm thực Châu Á gồm các nước Nhật, Hàn, Trung Quốc, Đông Nam Á…. Ngày hội việc làm (để sinh viên tin chọn nơi gửi gắm cuộc đời, tương lai để có nhà cửa, có bát cơm cá, có gia đình hạnh phúc…). Chơi trò chơi dã ngoạichơi trò mùa hè xanhchơi trò xây dựng các ngôi nhà tình nghĩa (cho gia đình liệt sĩ, bà mẹ anh hùng, cho các gia đình nghèo vùng sâu vùng xa), ngôi nhà hạnh phúc cho lứa đôi thanh niên nghèo, bất hạnh cần mái ấm. Chơi trò giao lưu quốc tếchơi trò nỗ lực học tập qua video, qua trò chơi hùng biện tiếng Việt, tiếng Anh, tiếng Nhật, tiếng Trung Quốc, tiếng Pháp… để thi thố tài năng, rèn luyện phong cách ngoại giao, ứng xử cộng đồng, Chơi trò tự dùi mài kinh sử trong thư viện sách, điện tử, trên internet… Chơi trò thiền định, yoga để tu tâm dưỡng tính trong góc tĩnh mịch để kiểm tra tư tưởng của mình, để định hướng giấc mơ, hoài bão. Chơi trò chơi công nghệ Spa để chống lại bệnh tật, căng thẳng bằng các phương pháp vật lí trị liệu thông qua chỉ dẫn của thầy cô, bác sĩ, y sĩ… Một trò chơi nữa, chính là rèn luyện nhân cách, phong cách, hùng biện… để trở thành những giám đốc, những nhà lãnh đạo Nhà nước tương lai…

               Từ khái niệm đời là trò chơi lớn của loài người – Đại học Quốc tế Hồng Bàng là nơi đóng góp các trò chơi ấy cho sinh viên, học sinh. Tất cả những trò chơi ấy được mô phỏng trong các loại hình Câu lạc bộ - đã từ 15 năm qua để sinh viên tự chọn lựa môn chơi tùy vào năng khiếu cá nhân để được rèn luyện, nâng cao trình độ. Đó là những điều mà xã hội hiện nay đặt tên là “Kĩ năng mềm”. Các trò chơi này mới chính là nội dung học tập mở rộng cánh cửa nối “trường học” với “trường đời”. Hầu hết những nhà lãnh đạo lớn trên thế giới - trong thời kì chiến tranh lạnh - đã xuất thân từ “trường đời” nhiều hơn “trường lớp”. Cái mà Đại học Harvard đã tự mình nhận thức được sau thế chiến thứ 2 đã tự phá vỡ lối giảng dạy truyền thống đầy kiêu ngạo đã từng mô phỏng theo phương pháp Khổng Tử , Aristote hay theo phương pháp của các nhà tôn giáo cổ điển khi hình thành giáo phái. Họ đã chuyển mình sang đào tạo theo trường phái thực dụng (pragmatisme) mà chúng ta một thời đã phê phán gay gắt. Với cách đào tạo nêu trên - ta nhận thấy trường họctrông nhộn nhịp, ồn ào như một xưởng thợ (có người khó tính nói là “cái chợ”) - nơi này gõ búa, nơi kia đánh đe, nơi nọ cưa xẻ… hay như một đàn ong nhốn nháo vo ve nhưng tất cả đều theo một khuôn phépmột trật tự và hướng đến một sản phẩm cuối cùng. Xưởng thợ chế ra một cỗ máy cái và các máy con – Đàn ong tạo ra mật ngọt.

             Trường học theo kiểu mẫu đó tạo ra một tầng lớp lãnh đạo mới cho một xã hội công nghiệp đa dạng, đa năng, đa màu sắc, đa ngôn ngữ, đa hình thái… Gần đây, chúng ta được nghe nói đến “thương hiệu”. Thương hiệu là cách gọi để đánh giá một cửa hàng, một cửa hiệu. Nếu nó đắt khách tức là được nhiều người ghé đến mua bán. Còn trường học nếu được phụ huynh và sinh viên quan tâm đến thì đó là một học hiệu có uy tín. Đại học Quốc tế Hồng Bàng đang xây dựng hình ảnh ấy. Đại học Quốc tế Hồng Bàng - do phương pháp đào tạo năng động - mà xã hội đã đánh giá được vai trò tích cực và được yêu thương. Nhiều sinh viên tự động đến hay nhiều học sinh được bố mẹ, anh chị đưa đến giao phó, gửi gắm. Cũng từ đó,Hồng Bàng đang trở thành một “học hiệu“ thân thiện.

             Nhưng để trở thành một “Học hiệu Quốc tế” như tên gọi mới “Đại học Quốc tế Hồng Bàng”, ngoài chương trình, phương pháp và một đội ngũ giảng dạy… gồm nhiều giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ từ trong nước và ngoài nước đã đến Hồng Bàng như “nước chảy chỗ trũng” Trường đã và đang quan tâm đặc biệt đến khái niệm đại học điện tửgiảng viên điện tửgiáo trình điện tửvăn phòng điện tử… nghĩa là dùng chữ e như là một tiếp đầu ngữ đứng trước các tên gọi mà thầy cô đề nghị (e-secretary, e-office, e-lecturer, e-learning, e-conference, ….). Nghĩa là, chúng ta đang đề cập đến một loại hình Đại học điện tử (e-university). Như vậy, các bước chuyển đổi sẽ phải trước hết - cởi bỏ bộ máy quản lí truyền thống theo thủ tục hành chính văn thưnhân bản bằng cách phototruyền đạt thông tin qua “giao liên”để thay thế bằng phương pháp lưu trữ hiện đại theo hệ thống quản lí bằng công nghệ thông tin qua đường dây viễn thông, qua hộp thư lưu trữ ảo… Đặc biệt, xây dựng một đội ngũ thư ký điện tử. Đội ngũ này - theo thầy cô - sẽ làm việc trông vỏ bề ngoài như một “Robot thông minh mang tính ngườiĐại học Quốc tế Hồng Bàng đang giao phó cho Khoa Tin Học bồi dưỡng nghiệp vụkiểm tra năng lựctrình độ, đào tạo … giao cho Văn phòng Hiệu trưởng xem xét tư cách để bổ nhiệm đội ngũ này trong những ngày tới. “Robot thông minh mang tính người”- khái niệm này có 2 phần – Phần đầu là một “Robot thông minh” – có nghĩa là người thư kí sẽ thể hiện một tác phong tề chỉnhngay ngắn trên bàn làm việc – trông giống một Robot - do không cục cựangó ngoáygãi đầuchống cằm, xoay người trò chuyện, bĩu môi, trợn mắt, nhai kẹo cao su, nặn mụn, vuốt tóc, ăn hủ tiếu, xỉa răng… nhưngthông minh do xử lí công việc nhanh chóng có tính toánphù hợp với hoàn cảnhvới quy định… trong giờ làm việc. Còn mang tính người tức là cái tính biết kết nối với tổ nhómphối hợp tốt với tổ chứcxã hội, đoàn thể… giải quyết các mâu thuẫn hợp tình, hợp lí, biết vui chơi giải trí, cười đùa, biết thăm viếng, hỏi han, động viên, an ủi, biết yêu thương… ngoài giờ làm việc.

             Vậy thì, Đại học sẽ trở thành “đội ngũ phù thủy” trong các câu chuyện ngụ ngôn luôn theo dõi hành vi đi lạinói năngsinh hoạt… của cô “Bạch Tuyết và 7 chú lùn” thay vì nhìn qua quả cầu thì có thể nhìn qua “cái lép tóp quai–fai”. Do đó, người thầy - hay nói đúng hơn - sẽ trở thành người phù thủy mang tính xã hội chân chính, truyền đạt ý tưởng cao đẹp, phối hợp với gia đình theo dõi sinh hoạt của sinh viên… Từ sự biến đổi “người thầy” thành “người phù thủy”. Thay vì xây dựng một hình tượng Khổng Tử hay Socrates cách nay ngàn năm - phải đến chợ, đến nhà thờ, đến chùa chiền để thuyết giảng được. “Thầy phù thủy”- với cái mũi dọc dừa thay cho cái mũi két – với đôi mắt bồ câu thay cho đôi mắt cú vọ! – thay vì ngồi trên cây chổi để đi mây về gió, “Thầy Phù thủy ngày nay”- nhìn vào cái ipad định vị để lướt vào không gian 3 chiều, để đưa ra lời truyền đạt, định hướng nghiên cứu, soạn thảo giấc mơ, phát triển trí tưởng tượng, sáng tạo. Như vậy, thầy Phù thủy đã được phác họa, nhân tướng hóa mới để tiến vào thế giới phẳng mà loài người gồm nhiều chủng tộc, nhiều tôn giáo, nhiều lý tưởng đang cùng mơ ước một xã hội dân chủ, tự do và hạnh phúc…, để có thể đưa việc giáo dục đi theo hướng đi mới lạ và thánh thiện.

Bài viết của Thầy Hiệu Trưởng - Ts. Nguyễn Mạnh Hùng